Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam vừa có văn bản gửi Cục Đăng kiểm liên quan đến quy trình kiểm định khí thải ô tô đang áp dụng tại các trung tâm đăng kiểm.

Kiến nghị xem xét biện pháp đo "độ khói"

Theo hiệp hội, từ ngày 1-3, các trung tâm đăng kiểm trên cả nước áp dụng quy chuẩn khí thải mới. Trong đó, việc đo “độ khói” đối với xe sử dụng động cơ diesel được thực hiện bằng phương pháp gia tốc tự do. Cụ thể, đăng kiểm viên đạp hết hành trình chân ga trong thời gian ngắn để đo mức phát thải.

Hiệp hội cho rằng phương pháp này gây lo ngại, nhất là với các xe đời cũ. Với xe thế hệ mới, rủi ro không lớn do đã có hệ thống giới hạn tốc độ động cơ khi akhông tải. Tuy nhiên, nhiều xe đang lưu hành đã hoạt động nhiều năm, không có hệ thống này.

“Việc đạp kịch ga đến tốc độ tối đa theo thiết kế là đi ngược nguyên tắc vận hành thông thường của động cơ”- văn bản nêu.

Phân tích thêm, hiệp hội cho biết khi đạp hết ga, lượng nhiên liệu được bơm vào buồng đốt ở mức lớn nhất. Pít-tông phải làm việc với tốc độ cực đại, khiến áp suất và nhiệt độ tăng nhanh. Trong điều kiện này, dầu bôi trơn có thể không kịp phân bổ đến các chi tiết máy.

Hệ quả là ma sát tăng cao, có thể làm giảm tuổi thọ động cơ. Thậm chí, xe có thể hư hỏng ngay trong quá trình kiểm định.

Thực tế tại một số trung tâm đăng kiểm đã ghi nhận sự cố. Có phương tiện bị cháy bạc biên, dẫn đến gãy tay biên, vỡ thành vách thân máy khi đo khí thải. Nguyên nhân được cho là do quy trình yêu cầu đạp ga hết hành trình.

Hiệp hội cũng cho rằng cách kiểm tra này không phản ánh đúng điều kiện vận hành thực tế. Khi lưu thông, kể cả chở hàng nặng hoặc đi qua đường đèo, cầu, hầm, tài xế hiếm khi đạp ga hết hành trình.

Thông thường, người lái chỉ sử dụng khoảng một nửa hành trình chân ga. Khi động cơ đạt trạng thái vận hành ổn định, tiếng nổ êm, xe đạt tốc độ phù hợp thì duy trì đều ga. Xe không phát sinh khói đen nếu động cơ còn tốt.

Ngoài ra, tốc độ lưu thông tối đa theo quy định hiện hành cũng không đòi hỏi động cơ phải hoạt động ở ngưỡng cực đại. Cụ thể, cao tốc tối đa 120 km/giờ, đường có dải phân cách giữa không quá 90 km/giờ, và đường không có dải phân cách giữa không quá 80 km/giờ.

“Với các mức tốc độ này, động cơ không cần và cũng không nên bị ép hoạt động ở giới hạn tối đa”- hiệp hội nhận định.

Kiến nghị trách nhiệm của đăng kiểm viên

Liên quan đến trách nhiệm khi xảy ra rủi ro, hiệp hội cho rằng việc yêu cầu chủ xe ký cam kết tự chịu trách nhiệm là không phù hợp. Bởi kiểm định xe là thủ tục bắt buộc theo quy định pháp luật. Do đó, không thể chuyển rủi ro sang chủ xe hoặc đẩy trách nhiệm cho đăng kiểm viên trực tiếp thực hiện phép đo.

Vì vậy, hiệp hội kiến nghị Cục Đăng kiểm bãi bỏ ngay quy định yêu cầu ký cam kết. Thay vào đó, đăng kiểm viên phải chịu trách nhiệm đánh giá tình trạng kỹ thuật của phương tiện trước khi kiểm tra khí thải.

Trường hợp xe không đảm bảo điều kiện an toàn, trung tâm đăng kiểm cần từ chối kiểm định và yêu cầu chủ xe đưa phương tiện đi bảo dưỡng. “Tuyệt đối không được ép xe cũ hoạt động vượt giới hạn, dẫn đến hư hỏng”- văn bản nêu rõ.

Bên cạnh đó, hiệp hội đề nghị Cục Đăng kiểm sớm đánh giá toàn diện hiệu quả và các tác động tiêu cực của quy trình kiểm tra hiện nay đối với xe dùng động cơ diesel.

Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý cần sửa đổi, bổ sung quy định cho phù hợp. Đặc biệt, với xe đời cũ không có hệ thống giới hạn tốc độ, nên điều chỉnh cách đo khí thải. Cụ thể, chỉ nên đạp ga đến khoảng một nửa hành trình, tương đương 2.000-3.000 vòng/phút. Đây là mức hoạt động phổ biến của động cơ khi tham gia giao thông thực tế. 

Hiệp hội cho rằng cách làm này vừa đảm bảo đánh giá được mức phát thải, vừa hạn chế nguy cơ hư hỏng phương tiện trong quá trình kiểm định.

(Nguồn: https://plo.vn/vata-co-xe-hu-hong-nang-khi-kiem-tra-khi-thai-kieu-dap-het-chan-ga-post900460.html)